جاروکردن کف‌ دریای عمان با سهام چینی‌ها؟

اصطلاح «ترال» اصطلاحی آشنا برای افکار عمومی ایران است که به طور خلاصه به نوعی از ماهیگیری اطلاق می شود که تمام بستر دریا را در بر می گیرد و عملاً هیچ ماهی، آبزیان و سایر موجودات زنده در بستر دریا باقی نمی ماند. اگرچه این روش ماهیگیری در دنیا سابقه خاصی دارد و در سایر نقاط دنیا با روش های مختلف استاندارد انجام می شود، اما در ایران با نام «چین» گره خورده و شاید یکی از دلایل حساسیت افکار عمومی باشد. به این موضوع برمی گردد.

به گزارش خبر روزانه، روزنامه شرق ادامه داد: در سال های اخیر بارها اخباری از صید ترال در آب های جنوب ایران توسط چینی ها و یا با همکاری چینی ها منتشر شده که بلافاصله با مزارع متعدد و در نهایت در کریدور همراه شد. آذر 99 وزیر کشاورزی وقت پس از اخبار و اطلاعات طولانی درباره پاکسازی خلیج فارس و دریای عمان به مجلس رفت و در نهایت توافق شد که هر گونه صید ترال در ایران به مدت دو سال ممنوع شود. خبرهای محلی و البته تایید نشده از ادامه صید ترال توسط شرکت های 49 درصدی چین و حتی صیادان چابهار در گفت و گو با شرق منتشر شده است. تاریخچه و اطلاعات جدید چه می گویند؟

ترال را پیدا کرده و پنهان کنید

ماهیگیری در دریا چه تخم ریزی و چه برهنه و چه ترال ربطی به اینجا ندارد و در مجموع نظر متخصصان در زمینه های مختلف حاکی از مضر بودن این روش برای محیط زیست و جانوران دریایی و آبزیان و حتی از نظر اجتماعی و اقتصادی؛ اما در عین حال، اغلب این سوال مطرح می شود: اگر صید ترال بسیار مضر است، چرا اتحادیه اروپا و ایالات متحده اجازه می دهند؟ اما بررسی اسناد و مقررات مربوط به این دو حوزه این ادعا را رد می کند. به عبارت دیگر، آنچه در اتحادیه اروپا به آن ترال می گویند با آنچه در دریاهای جنوب ایران از زمین تا آسمان اتفاق می افتد متفاوت است، هرچند برخی کارشناسان همین تفاوت را به تجهیزات چینی نسبت می دهند.

استانداردهای اتحادیه اروپا در این زمینه تغییر می کند و هر 10 یا 15 سال یکبار به روز می شود و اتفاقاً یکی از مناطقی که تغییرات زیادی دارد، ترال است و اکنون با استانداردهای اروپایی چیزی به نام استریپینگ اتفاق نمی افتد. به عنوان مثال سعید گرگین، کارشناس شیلات، قبلاً به یک مشکل مهم این فرآیند اشاره کرده بود: او آمد، دیدیم که دارد انواع آب را می گیرد و از خودم پرسیدم که چرا با این منبع استاندارد تور این اتفاق افتاده است. بعداً متوجه شدم که آنها در جاهای دیگر دستکاری می کنند و مثلاً تعداد تورها آنقدر زیاد می شود که در بهار امسال اتحادیه اروپا این قانون را تغییر داد و هر 15 سال یک بار همه قوانین شیلات را اصلاح می کند اما ما اصلاً نداریم و حتی بدتر از آن، ما هنوز با همان فنر 30 یا 40 سال پیش کار می کنیم: “ما داریم کار می کنیم و نیازی به تجدید نظر نمی بینیم.” این توضیح و مثال به خوبی تفاوت وضعیت ایران با برخی کشورهای پیشرفته را نشان می دهد یا بهتر است بگوییم آنچه در ایران SideTral نامیده می شود با استانداردهای سایر کشورهای پیشرفته تفاوت اساسی دارد. شايد به همين دلايل مجلس ايران و وزارت كشاورزي به توافق رسيدند كه تا دي ماه 1401 هرگونه صيد ترال را متوقف و در اين مدت تحقيقات جديدي را انجام دهند. بر اساس نتایج این تحقیق قرار است تا پایان آذر ماه سال 1401 تصمیمات و قوانین جدیدی اتخاذ شود. با چنین توضیحی، دوباره این خبر چه شد؟

ماجرای صیادان و توضیحات نماینده چابهار

در چند روز گذشته چند تن از راویان محلی در گفت و گو با «شرق» از ادامه صید ترال در اطراف چابهار و همچنین انتقاد از برخورد با صیادان محلی گفتند. ماهیگیران با دیدن قایق ها یا تورها و ماشین های ترال با چشمان خود وضعیت را خلاصه کردند و گفتند که در حالی که دریای عمان به شدت توسط برخی شرکت ها جارو شده است، ماهیگیران محلی به سختی امرار معاش می کنند. «معین الدین سعیدی» نماینده مردم چابهار در مجلس شورای اسلامی از دو سال پیش به این موضوع جدی برخورد کرده و بارها بر دل صیادان بومی نشسته ایم و به همین دلیل با هم بحث کرده ایم. با او. سعیدی درباره وضعیت کنونی دریای عمان و خلیج فارس و اینکه آیا صید ترال انجام می شود، گفت: حکاکی بستر دریا را جارو می کند و همه می دانیم که آسیب های جبران ناپذیری به محیط زیست و آینده دریا وارد می کند. تایوان به تازگی تمام تراول های خود را تغییر داده است. زیرا تأثیر این شناورها بر محیط زیست قابل انکار نیست. سفره ماهیگیران جدا از تاثیری که بر محیط زیست می گذارد، هر روز بیشتر از قبل خالی می شود.

اما به درخواست صیادان چه کردید و توافق با وزارت کشاورزی و خواربار از کجا بود؟

در پی این مطالبه جامعه صیادی، مجلس با پیگیری ملوانان سپاه و در پی سفر دکتر کلیباف به سواحل جنوبی، تفاهم نامه ای با وزارت جهاد کشاورزی برای توقف دو سال صید ترال منعقد کرد که در این مدت تحقیقات شیلاتی انجام شد. مرکز، هم کار و هم بازسازی که قرار است انجام شود و بعد از آن بر اساس این مطالعات تصمیم گرفته می شود که آیا این روند ادامه پیدا می کند یا چه تغییراتی ایجاد می شود. این معامله در آذر 99 انجام شد و تا آذر 401 ادامه خواهد داشت.

اما آیا این توافق کار می کند؟ این ادعا که شرکت هایی با 49 درصد از سهام چین در صید ماهی ترال شرکت دارند چقدر صحت دارد؟

این توافق حدود یک سال به قوت خود باقی است. اما پس از این اتفاق شاهد بودیم که شیلات ایران یک شناور را برای صید ترال به یک پژوهشکده اهدا کرده بود، اما استفاده تجاری از این شناور نباید باشد. این در حالی است که شورای امنیت ملی و شورای ویژه کار قوانین صید ترال را تصویب کرده اند که جنبه مثبتی دارد. مثلاً این شناورها نمی توانند در هیچ نقطه ای از مرز باشند و مواردی از این دست. اما نقد ما تمام مقرراتی است که در کار ویژه مرز انجام می شود. در تابستان 1400 این اثر ویژه چنین مقرره ای را اتخاذ کرد. در این ماده عملاً تلاشی برای ساماندهی صید ترال انجام شد، اما در اصل موضوع مشکل داریم. زیرا هنوز یک سال تا توافق قبلی باقی مانده است. ما می گوییم این جرثومه فساد باید آذر 401 را از بین ببرد.

پس الان وضعیت چطور است و بعد از تصویب کارهای ویژه مرزی دقیقا چه اتفاقی افتاد؟

تاکید می کنیم که صید ترال خسارات جبران ناپذیری به اعتماد مردم، سفره مردم و محیط زیست طبیعی آبی وارد می کند و این خسارات با عواقب آن قابل مقایسه نیست. متأسفانه قبلاً شاهد بوده ایم که دادگاه های متعددی به این کار مشغول بوده اند که شرکت های چینی 49 درصد از سهام این دادگاه ها را در اختیار دارند. طبیعتا مردم ما قبول ندارند که آب های خلیج فارس و دریای عمان به تصرف چینی ها درآید. این شناورها قبل از آذر 99 و این توافق گاهی تا چهار مایلی به ساحل می رسیدند و قوانین مصوب قرار بود به 12 مایل نرسد و این یکی از نکات قوانین ویژه مرزی بود.

اما سوال جدی اکنون این است که آیا ماهی ترال وجود دارد؟

به هیچ وجه، و اگر چنین است، باید آن را جدی بگیرید. بر اساس قرارداد آذر 99، اکنون شناور تحقیقاتی فقط صید ترال دارد که اکتشافی است اما متاسفانه شاهدیم تعدادی از صیادان بومی در محاصره صید می کنند و این مشکل دیگری است. البته صید محاصره چینی ها نیست و توسط صیادان بومی انجام می شود که با اینکه ضرر کمتری نسبت به صید ترال دارد اما ضرر زیادی دارد و امیدوارم این موضوع مورد توجه قرار گیرد. البته باید برای صیادان بومی مجوز صید صادر شود و انتظار داریم در شیلات ایران برای کسانی که صلاحیت شیلاتشان تایید شده است مجوز صید صادر شود تا این سفره ناچیز چابهار نشینان ضعیف تر نشود.

به گفته سعیدی، در حال حاضر و تا آذر 1401 صید ترال به طور کامل متوقف شده و در این مدت تحقیقات و مطالعاتی انجام خواهد شد و در نهایت بر اساس این نتایج راهکارهای جدیدی در نظر گرفته خواهد شد. چنین توضیحاتی البته از سوی دیگر کارشناسان و مسئولان نیز ارائه می شود و به نظر می رسد حداقل از نظر مسئولان و قوانین و مقررات جاری، صید ترال در حال حاضر جز در حالت غیرقانونی صورت نمی گیرد. .

انتهای پیام/

دکمه بازگشت به بالا