رسم هدیه‌دادن و کارت تبریک‌های نوروز

امسال افراد برجسته بسیاری را در عرصه فرهنگ، هنر و ادبیات از دست دادیم. زنده یاد استاد آذرتاش آذرنوش یکی از این بزرگان بود که راوی فرهنگ ایرانی در متون عربی به شمار می رفت.

یکی از منابع مهمی که از مطالعه و تحقیق این مرد بزرگ در این مورد می توان به آن اشاره کرد، کتابی به نام «التحف فی الهدایه» است که توسط دو برادر نویسندة ساکن موصل در اواسط قرن بیستم تألیف شده است. قرن چهارم . این کتابی است که عنوان آن به نقاشی هدیه در زمان ها و زمان های مختلف سال اختصاص دارد. بالاخره در چنین روزهایی آثار ادبی از شعر و نثر بیرون آمد.
همانطور که امروز اگر قرار بود شخصی کارت تبریک جمع کند، مجموعه ای خواندنی و نمادی از ادبیات و ادبیات و هنر مدرن محسوب می شود. تعدادی از این آثار توسط آقای جربردار مدیر انتشارات اساطیر گردآوری شده است که امیدواریم روزی منتشر شود.

خیابان ظهیرالاسلام تا چندی پیش مرکز فروش کارت پستال های تبریک نوروزی در تکه ها، اشکال و طرح های مختلف بود. برخی از نقشه ها به رنگ سفید و برخی از متون به زیبایی ترکیب و نثر بود. یکی از پرکارترین ناشران نقشه نوروزی آقای میربوگر، نشر گویا است که با اشتیاق و نوآوری همین سنت را ادامه می دهد. با این حال، پیام های متنی و شبکه های مجازی سرعت این عمل را کاهش داده است.

اما حتی در این فضا هم می توان به آن دست یافت. با این حال، اگر به دنبال تاریخ متون تبریک در قرون نخستین پس از اسلام در سرزمین های اسلامی باشید، این کتاب یکی از خواندنی ترین کتاب هاست. اگرچه ویراستار اثر خود را به «ذهن عرب خالد» تقدیم کرده است، اما کل کتاب سرشار از داستان‌ها و اخبار مربوط به هدیه دادن به نوروز و مهرگان، دو عید بزرگ ایرانیان است.

دکتر آذرنوش کتاب را دور کلمات فارسی حلقه زد. عملا هیچ صفحه ای در این زمینه بدون علامت باقی نمانده است. واژه هایی مانند لاجورد، پرنده، فیروزه، سوسن، توسکا، سرخ، اسطوخودوس، تخت، اما بیشتر این واژه ها همان نوروز و بی مهرگان است. این هدایا گاهی اشعار و آثاری درباره نوروز است.

در همین کتاب نام ابوحفان مهزمی متوفی 255 آمده است. در مجموع بین دوستداران و عاشقان اهل بیت و عید نوروز ارتباط وجود دارد و از این رو برخی از پرفروش ترین نسخه های قرآن کریم در سال های قبل از انقلاب با رساله ای در نوروز همراه بوده است. مثلاً قرآن معروف به خط عباس مصباح زاده جاویدان، نشریه علمی که به وفور منتشر شده است و به نفع این قرآن «احکام نوروزی از چهل سوره علامه مجلسی نقل شده است. “

علامه مجلسی از جمله علمایی است که در دوران تشکیل حکومت صفویه نوروز را تألیف و ترویج کرده و آداب دینی آن را تبیین کرده است. حتی در آثار فقهی علمای غیر ایرانی نیز از این قبیل موارد بسیار است. یکی از حسنات، جمع آوری احادیث و اخبار مربوط به نوروز است، در مرکز فقهی مرحوم آیت الله گلپایگانی: معروف.

بی جهت نیست که امانت محدثان مرحوم شیخ عباس کومی به مفاتیح الجنان به آداب و اعمال نوروزی اختصاص داشت. به همین دلیل است که بسیاری از مردم نوروز را در جوار حرم امام رضا (ع) می گذرانند; زیرا ولایت امام نیز در ایام نوروز اعلام شد و آن بزرگوار سکه های ضرب شده به نام خود را به عنوان صلح به دبله خزاعی داد.

واقعیت این است که فرزند این شاعر نامدار، حسن دعبل، در همان کتابی که آذرنوش را در دست دارد و در آن از نوروز می گوید، شعری در بزرگداشت شخصی سروده است. یکی از محکم ترین پیوندهای نوروز و اسلام، دعای مخصوص میلاد سال است که با آن پرده های زیبا و زیبایی به خط «ام سلمه» دختر فتحعلی شاه قاجار در موزه ملک تهران نگهداری می شود. . در مورد الان تا زمان های بهتر
نوروز مبارک.

* منتشر شده در شرق

دکمه بازگشت به بالا