سمرقند شهری جهانی و ایرانی

برخیز تا سمرقند را برای او ترک کنیم / نسیمش بوی جوی مولیانو می دهد

به شعر حافظ شیراز می رقصند و می خوانند / کشمیر و سمرقند چشم ترکان (حافظ)

چه شهری که حافظ به آن افتخار می کند که شعرهایش در حال و هوای موزون و ریتم او می خوانند و می رقصند و می رقصند. این شهر سمرقند در واقع مروارید جهان ایران است. معماری و فضای فرهنگی شهر پیوند تنگاتنگی با گذشته تاریخی آن دارد. اینها ویژگی هایی است که گردشگران را از سراسر جهان جذب می کند.

فردوسی در شاهنامه از سمرقند که اثری جاودانه از فرهنگ و تمدن و ادب ایران است یاد می کند و حضور در آنجا را برای قهرمانان افتخار می داند. ) معروف به مردم و نامی که در آن زندگی می کنند. و آنان که در آن شهر به دنیا آمدند و در آن زیستند و آفریدند، به شهر سمرقند افتخار می کنند و شهر به بزرگی و نامی بودن آن شهر افتخار می کند.

در مرکز سمرقند هتل «شاهنامه» و در نزدیکی آن خیابان باریک قدیمی و طولانی «ابوالقاسم فردوسی» قرار دارد. در یکی از سفرهایم در هتل شاهنامه در مهمانسرای قدیمی با باغی با درختان میوه و گل های قرمز در خیابان ابوالقاسم فردوسی اقامت داشتم. در سمرقند یک ایرانی هرگز احساس بیگانگی نمی کند. هر جا می تواند با دیگران به فارسی صحبت کند و پاسخ هایی را با لهجه شیرین تاجیکی بشنود. دانشگاه دولتی سمرقند دارای گروه زبان فارسی است. مجسمه فردوسی طوسی در حیاط یکی از قدیمی ترین مدارس شهر در انجمن دوستی سمرقند و ایران به نام فاریاب نصب شده است. تعدادی از ایرانیان در شهر سمرقند زندگی می کنند. در عروسی سمرقند که در آن شرکت کردم، مهمانان به عنوان یک مسافر ایرانی از من استقبال کردند. در مرکز شهر میدانی به نام «ریگستان» قرار دارد که سه مدرسه قدیمی با کاشی کاری های معروف دنیا و معماری باشکوه را در خود جای داده است. مدارس شیردار، تالاکارا و القوبیک در این میدان بزرگ مربوط به دوره تیموریان قرار دارند و جشنواره دوسالانه موسیقی معروف «شرق ترانی لری» (آوازهای شرقی) از نوازندگان و هنرمندان از گوشه و کنار آن تجلیل می کند. بیش از ده سال شرق به این منطقه منتهی می شود. در آثار تاریخی شهر کتیبه هایی با کاشی های آبی رنگ خط ایرانی وجود دارد که با اشعار فارسی مزین شده است. بر پیشانی در ورودی «گور امیر» که مقبره تیمور و اهل بیت اوست، نوشته شده است: «قبال عبدالضیف المحمود البناء الاصفهانی» سمرقند پایتخت تیمور بوده است. عظمت این شهر را می توان به تفصیل در کتاب «سفر کلید» خواند، سفیر دربار اسپانیا که از طریق ایران به این شهر سفر کرد و به دربار امیر تیمار رسید و به عظمت شهر پی برد و فضای فرهنگی و سیاسی آن مشاهیر بزرگ ایرانی در این شهر زندگی می کردند.

سمرقند هم ایرانی است و هم پناهگاه ایرانیان و ایرانیان، طبران و پارسیان. .

سمرقند یکی از قدیمی ترین شهرهای جهان است که در سال 2007، در دویست و پنجاه و هفتمین سالگرد تأسیس آن جشن گرفته می شود. شهر ازبکستان که اغلب “آینه صلح”، “باغ زندگی”، “مروارید اسلام”، “مروارید شرق”، “زیبایی زمین” نامیده می شود، در سال 2000 مرکز تجارت آسیای مرکزی بود. جاده بزرگ ابریشم وجود داشت. سمرقند همچنین پایتخت سیاسی و فرهنگی آسیای مرکزی در قرون وسطی و در زمان امیر تیمور (تیمور لنگه) بوده است. این واحه افسانه ای که در دره زرافشان واقع شده و توسط کوهپایه های پامیر-آلای احاطه شده است، هرگز از طرفداران بی بهره نبوده است. این شهر به «شهر سایه‌های معروف» نیز معروف است که نشان می‌دهد شهر سمرقند شاهد میدان دید تاریخ آسیای مرکزی است. بیش از 40000 سال پیش در این منطقه، مرزهای طبیعی ترسیم شده توسط انسان متعلق به دوره پارینه سنگی بوده است. این شهر شایسته آن بود که با روم و بابل یکی شود و باستان شناسان قدمت این شهر را حداقل به قرن ششم قبل از میلاد می دهند.

سمرقند پس از شهرهای روم، آتن و بابل دومین شهر بزرگ ازبکستان است و قدمتی ۲۵ قرن دارد. در نسخه های خطی عربی کهن از این شهر به عنوان «مروارید شرق» یاد شده است. اروپایی ها آن را “کشور دانشمندان” می نامند. سمرقند شهری زیبا و زیبا و شهر افسانه هاست. هنگامی که اسکندر مقدونی برای اولین بار سمرقند را دید، اظهار داشت: “شنیده ام که این شهر زیبا است، اما هرگز فکر نمی کردم که این شهر می تواند به این زیبایی و باشکوه باشد.”

«… اکنون به سمرقند بنگر. این ملکه زمین نیست؟ آیا افتخار نمی کند که خارج از شهرها است و سرنوشت همه شهرها را در دست دارد؟ (ادگار آلانپو، 1809-1849).

ما نه تنها برای سفر سفر می کنیم

با بادهای گرمتر قلبهای گرم ما خنک می شوند

نباید آن را به شهوت شناخت

ما مسیر طلایی سمرقند را دنبال می کنیم “(جیمز الروی فالکر).

اینها سخنان زیبا و اشعار دلنشین آن غربیانی است که در مورد شهر شرقی آسیای میانه سروده اند. چرا این جذابیت؟

* منتشر شده در روزنامه «شرق».

311311

دکمه بازگشت به بالا