استان ها

ضرورت غنی‌سازی انبوه مواد غذایی با ویتامین D و آهن

خبر روزانه/البرز رئیس مرکز تحقیقات پروبیوتیک و مکمل‌های غذایی دانشگاه علوم پزشکی البرز اظهار کرد: شیوع کمبود ویتامین D و آهن در گروه‌های سنی مختلف، غنی سازی مواد غذایی پر مصرف را به صورت انبوه یا هدفمند ضروری کرده است.

دکتر هادی پورجعفر در گفت و گو با خبر روزانه با اشاره به مزیت‌های غنی سازی گفت: غنی سازی مواد غذایی به پیشگیری، کاهش و کنترل کمبود ریزمغذی‌ها کمک کرده و می‌توان از آن برای اصلاح کمبود ریزمغذی‌ها در یک جمعیت عمومی انبوه و در مقیاس بزرگ یا در گروه‌های جمعیتی خاص با تقویت هدفمند مانند کودکان، زنان باردار و افرادی که تحت پوشش برنامه‌های حمایت اجتماعی و درمانی هستند، استفاده کرد.

وی ادامه داد: با توجه به شرایط امروزی ازمزیت‌های غنی سازی موادغذایی رفع کمبودهای شایع ریز مغذی‌ها و ویتامین‌هایی مثل آهن و یا ویتامین D ، در یک جمعیت انبوه یا خاص در کشور و بهبود مصرف رژیم غذایی است. غنی سازی می‌تواند با هزینه کم اما در یک مقیاس بزرگی از شهر یا در کشور اجرا شود. مثل غنی سازی شیر و آرد با ویتامین D که مصارف عمومی در کل کشور دارد.

وی درباره ویتامین‌ها و املاحی که در غنی سازی غذایی مورد استفاده قرار می‌گیرد افزود: یکی از مهمترین ریز مغذی‌های مهم امروزی ویتامین‌ها هستند که به دو دسته ویتامین‌های محلول در چربی و ‌محلول در آب تقسیم می‌شوند. این ویتامین‌ها بر اساس نیاز روزانه و کمبود آن در یک بافت جمعیتی در غنی سازی غذایی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

دکتر پور جعفر ادامه داد: یکی از این ویتامین‌های محلول در چربی که وجود آن در بدن مهم است، ویتامینA است. این ویتامین در بدن برای جذب به صفرا نیاز دارد و عمدتا در کبد ذخیره می‌شود. ویتامین A برای حفظ سلامت پوست، دندان، غشای مخاطی، چشم و قدرت بینایی، رشد سلولی و جلوگیری از عفونت‌ها ضروری است. کمبود یا مسمومیت با این ویتامین می‌تواند عوارض جبران ناپذیری مثل کاهش قدرت سیستم ایمنی، ضعف در بینایی و حتی کوری به دنبال داشته باشد.

وی بیان کرد: حتی مصرف بیش از اندازه این ویتامین می‌تواند خطرناک بوده و عوارضی چون بزرگی کبد و زبری پوست به دنبال داشته باشد. نیاز مصرف روزانه آن هم معمولا در مردان پنج هزار واحد و در زنان چهار هزار واحد است. منابع این ویتامین‌ هم به طور طبیعی در جگر، زرده تخم مرغ و لبنیات وجود دارد ولی در مناطقی که محروم از منابع طبیعی هستند به تبع باید مواد غذایی تولید شوند که در حد استاندارد برای مصرف کننده این ویتامین را تامین کند.

رئیس مرکز تحقیقات پروبیوتیک و مکمل‌های غذایی دانشگاه علوم پزشکی البرز اظهار کرد: مورد بعدی ویتامین D است که کمبود آن به دلیل نقش مهم آن در ساختار استخوانی بسیار مورد توجه است. مهمترین بیماری که بر اثر کمبود این ویتامین ایجاد می‌شود راشیتیسم در کودکان است که منجر به استخوان نرم، جمجمه بزرگ، غضروف‌های برجسته، قفسه سینه تغییر شکل یافته و ناهنجاری انحنای ستون فقرات می‌شود. کمبود این ویتامین در موارد حاد در بزرگسالان هم استئومالاسی (نرم شدن استخوان در بزرگسالان) یا پوکی استخوان یا اُستئوپروز را به دنبال دارد.

وی افزود: مقدار لازم ویتامین D برای نوزادان وکودکان در حدود ۴۰۰ واحد، یعنی ۱۰ میکرو گرم نیاز روزانه این ویتامین است. امروزه تقریبا شیرهای تازه، شیرهای خشک و شیرهای تغلیظ شده و حتی غذای کودکان با ۱۰ میکروگرم‌ یا ۴۰۰ واحد با این ویتامین غنی شده هستند. معمولا شیر انسان حاوی یک دهم ویتامین D است که ویتامین مورد نیاز نوزاد را تامین می‌کند. ویتامین D در فرایند ذخیره سازی، فرایند حرارتی تا حد قابل قبولی مقاوم است. منابع عمومی این ویتامین هم ماهی، زرده تخم مرغ و شیر است.

دکتر پور جعفر درباره ویتامین E گفت: این ویتامین محلول در چربی که کمبود آن چندان شایع نیست، بیشتر در نوزادانی که دچار سوء تغذیه باشند، کمبود آن دیده می‌شود و در هر حال در مردان مقدار مورد نیاز حدود ۱۰ میلی‌گرم و برای زنان هشت میلی گرم است و منابع عمده آن هم روغن‌های گیاهی، حبوبات و برخی از سبزیجات است. در مورد نوزادانی که دچار سوء تغذیه و کمبود این ویتامین هستند، ضرورت دارد در غذاهای کمکی و آماده‌ای که برای کودکان تولید می‌شود میزان ویتامین را مد نظر قرار داده و غنی سازی اتفاق بیافتد.

رئیس مرکز تحقیقات پروبیوتیک و مکمل‌های غذایی دانشگاه علوم پزشکی ادامه داد: یکی از مهمترین ویتامین‌های محلول در آب ویتامین C است که به دلیل تاثیر آن در سلامت بسیار هم شناخته شده است. این ویتامین در استحکام دندان‌ها، لثه‌ها، سنتز برخی از هورمون‌ها و جذب آهن نقش بسیار مهمی دارد و کمبود آن باعث کوفتگی، خونریزی لثه‌ها و زیرجلدی پوست می‌شود. مقدار نیاز آن هم ۶۰ میلی گرم برای بزرگسالان است. ویتامین C با وجود اینکه در بسیاری از مواد غذایی وجود دارد، ولی بسته به شرایط جغرافیایی و محصولات و غذایی که افراد مصرف می‌کنند می‌تواند کمبود آن دیده شود. بنابراین این ویتامین باید به صورت هدفمند و یا بسته به جمعیت خاص مد نظر قرارگرفته و غنی سازی شود.

دکتر پور جعفر در مورد غنی سازی با ویتامین B۱ گفت: این ویتامین که یک ترکیبی با گلوکز است، لازم و ضروری بدن است و در بسیاری از واکنش‌های شیمیایی نقش کوآنزیم دارد. کمبود آن باعث خستگی، کاهش اشتها و التهاب اعصاب می‌شود. یکی از مهمترین بیماری‌هایی که در گذشته در اثر کمبود این ویتامین ایجاد می‌شد، بربری است که باعث آدم و نارسایی قلبی و حتی مرگ می‌شود . میزان مورد نیاز این ویتامین روزانه حدود نیم میلی گرم است و منابع آن هم عمدتا گوشت و حبوبات هستند، بسته به شرایط جمعیتی و غذایی اگر کمبودی از این ویتامین باشد غنی سازی اتفاق می‌افتد.

مدیر پژوهش دانشگاه علوم پزشکی اظهار کرد: ویتامین بعدی B۱۲ است که نقش مهمی در تولید گلبول‌های قرمز خون دارد و کمبودش عمدتا باعث کم خونی و اختلالات عصبی خواهد شد. میزان نیاز برای بدن بزرگسالان حدود دو میکروگرم و منابع آن مواد غذایی حیوانی مثل شیر، تخم مرغ، گوشت و ماهی است. معمولا در جوامعی که میزان مصرف گوشت و شیر پایین باشد می تواند کمبود این ویتامین و به تبع آن کم‌خونی ایجاد شود، لازم است که در بعضی از مواد غذایی غنی سازی انجام شود. غنی سازی ویتامین‌ها که در مناطقی که به ویژه دچار قحطی بوده و یا کشورهای درگیر جنگ به صورت هدفمند در رژیم غذایی دسته‌ای از افراد نیازمند این ویتامین اتفاق می‌افتاد.

وی درباره نیاز به کلسیم گفت: مواد معدنی مورد نیاز دیگر کلسیم است که ۹۹ درصد در ساخت استخوان و دندان نقش دارد. میزان نیاز روزانه برای بزرگسالان در حدود ۱۲۰۰ میلی گرم تا سن ۲۳ سالگی و ۸۰۰ میلی گرم بعد از ۲۵ سالگی است. منبع عمده آن لبنیات و سبزیجات و.. است. در برخی از گروه‌های سنی مثل کودکان و زنان باردار که چندین بار زایمان انجام داده‌اند باید غنی سازی هدفمند استفاده شود.

دکتر پورجعفر افزود: ماده معدنی مهم دیگر ید است که محل و تولید انرژی است. کمبود آن باعث گواتر شده و کاربردش هم در غده تیروئید است. میزان نیاز روزانه‌اش هم حدود ۲۵۰ میکروگرم‌ و منابع مهم آن نمک یددار و آبزیان است. در خیلی از مناطق که نمک یددار و آبزیان استفاده نمی‌کنند، کمبود ید اتفاق می‌افتد. بنابراین لازم است که غنی سازی برخی از مواد غذایی صورت گیرد که مهمترین آن در کشور غنی سازی نمک است.

وی درباره غنی سازی آهن گفت: آهن که جز موارد مهم و کمبود آن بین همه سنین به ویژه در زنان شایع است، در ساخت هموگلوبین نقش داشته و کمبود آن باعث کم خونی است. در مردان نیاز ۱۰ میلی گرم و در زنان ۱۵میلی گرم است. منبع عمده آن گوشت قرمز، ماهی، غلات و سبزیجات خاص مثل اسفناج است. بسته به مصرف مواد غذایی مثل گوشت کمبود آن اتفاق می‌افتاد.

مدیر پژوهش دانشگاه علوم پزشکی البرز ادامه داد: مورد بعدی از املاح و مواد معدنی مهم فسفراست که ۸۰ تا ۹۰ درصد در استخوان است و در سنتز پروتین هم نقش دارد. همچنین در جذب ویتامین D نقش شده دارد. بنابراین می تواند در برخی موارد کمبود آن وجود داشته باشد، ولی این کمبود نادر است . از طرف دیگر چون ماده بسیار مهمی است کمبود آن در حد بسیار کم هم می تواند تاثیر گذار باشد. میزان نیاز روزانه‌اش هم ۸۰۰ میلی گرم بوده و در لبنیات، گوشت، غلات و حبوبات وجود دارد. فسفر در شرایط سوء تغذیه و قحطی نیاز به غنی سازی خواهد داشت.

انتهای پیام

دکمه بازگشت به بالا