معلول آزاری و قوانین کاغذی

معلول علاوه بر برخورداری از حقوق شهروندی مندرج در بند 3 قانون اساسی به عنوان حقوق ملت، از قوانین و حقوق مشخص تری نیز برخوردار است، یعنی قانون حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت. این قانون در سال 1362 تصویب شد، اما در سال 1375 بازنگری و تصویب شد، اما اکثر این قوانین را نتوانستیم اجرا کنیم.

قانون مقرر می دارد که مبنای قانون کار حداقل مستمری برای افراد دارای معلولیت شدید و بسیار شدید است. یعنی هر فرد دارای معلولیت شدید و بسیار شدید باید حداقل سه میلیون تومان در ماه دریافت کند اما اکنون برای یک معلول 300 تا 350 هزار تومان مستمری پرداخت می شود.

اصل 30 قانون اساسی به لزوم آموزش رایگان برای همه مردم می پردازد. در قانون حمایت از افراد دارای معلولیت نیز تاکید شده است که این افراد باید در دانشگاه ها به صورت رایگان تحصیل کنند، اما آیا این امر محقق شده است؟ ما بانک اطلاعاتی دقیقی از افراد دارای معلولیت در کشور نداریم، پس چگونه می خواهیم به آنها فرصت تحصیل بدهیم؟

مشکل اشتغال و نابرابری فرصت های شغلی بین افراد دارای معلولیت و افراد فاقد معلولیت، مشکل مسکن و مناسب سازی اماکن عمومی با مشکلات این قشر. حتی سازمان هایی که زیرمجموعه دبیرخانه مناسب سازی کشور هستند ساختمان های خود را مناسب سازی نکرده اند و در همه شهرهای ما افراد دارای معلولیت صمیمی نیستند.

احترام، نه ترحم، برای معلولان با شناخت و رعایت حقوق آنها حاصل می شود، بنابراین بیش از هر چیز، همه افراد باید حقوق معلولان را بشناسند تا بتوانند به آن حقوق احترام بگذارند. تنها در این صورت است که معلولیت افراد زمینه سلب حقوق آنها را فراهم نمی کند.

موضوع مهم دیگر مراقبت و تربیت خانواده های دارای معلولیت است. افرادی که از معلولان مراقبت می کنند نیز نیاز به حمایت روانی و اجتماعی دارند. به عنوان مثال، رابطه اجتماعی مادر با کودک معلول با سایر افراد متفاوت است و ناتوانی کودک بر نقش های اجتماعی مادر در جامعه تأثیر می گذارد.

در دهه های گذشته محله ها نیز نقش مهمی در مراقبت، حمایت، پذیرش و مسئولیت پذیری افراد دارای معلولیت و کمک به خانواده های آنان داشته اند، اما اکنون محله های کمی باقی مانده و خانواده های دارای معلولیت تنها مانده اند.

حمایت اجتماعی از افراد با انواع و درجات ناتوانی از سوی همسایگان به خانواده ها کمک کرده است تا استرس را از بین ببرند، اما اکنون این نگرانی کمتر شده و خانواده تحت فشار بیشتری قرار گرفته است، به طوری که حتی بروز رفتارهایی که افراد دارای معلولیت را آزاردهنده می کند، ارائه می دهد.

البته آزار و اذیت افراد دارای معلولیت در منازل محدود نیست و در محیط کار، اماکن عمومی، وسایل نقلیه عمومی و… همه کسانی که با این قشر از جامعه سر و کار دارند باید حقوق این افراد را به دلیل رعایت نکردن حقوق بدانند و به آنها احترام بگذارند که اساساً نتیجه جفا هستند.

* رئیس انجمن مددکاران اجتماعی ایران

دکمه بازگشت به بالا