نانشان در چرخاندن بچه‌هاست – خبر روزانه

او سومین نسل از خانواده چرخ و فلک چرخان است. خودش در یکی از پارک های شرق تهران کار می کند و پدرش چند منطقه دورتر کار می کند.

خانه شان کرج است و هر روز از همسایه غربی تهران به شرقی ترین نقطه پایتخت می آیند، قفل و زنجیر چرخ و فلک هایشان را باز می کنند و دنیای رنگارنگ کنار زمین بازی در پارک ها را می چرخانند. کار پدر 20 سال است که بدون تغییر بوده است. وقتی بچه بود و با پدرش سر کار می رفت، خیلی روزها پای ثابت یکی از صندلی ها بود تا چرخ فلک را متعادل نگه دارد.

بابابزرگم هم چرخ و فلک داشت و توی خیابون ها می چرخید و داد می زد آخه این چرخ و فلک است. بچه ها از خانه به کوچه می آمدند و سوار می شدند، اما حالا خیابان ها پر از ماشین است و جایی برای پارک چرخ و فلک نمی گذاشتند، بنابراین محمدرضا و پدرش عمدتاً در جایی می ماندند که می توانستند کار پیدا کنند. و هیچ کس به آنها اهمیت نمی داد، روزها مجبورند برای تهیه نان شب از منطقه ای به منطقه دیگر سفر کنند. الان مثل قدیم نیست که شهرداری به آنها اجازه می دهد هر کجا می خواهند کار کنند. پدر می گوید در قدیم چند بار شهردار عوض شد. من هم مجبور شدم پدرم را قسم بخورم که پسرم با این چرخ فلک نان به خانواده بدهد تا سیر شوند و چرخ فلک را برگردانند.

ساعت 4 بعد از ظهر کرج را به مقصد تهران ترک می کنند و تا ساعت 1 بامداد کار می کنند و به شهر خود باز می گردند. زمانی که محمدرضا سرباز بود تا ساعت 17 در حال انجام وظیفه بود و بعد با چرخ و فلک کار می کرد. او اکنون 22 سال دارد و 6 سال است که همین کار را انجام می دهد. برادر سربازش گاهی برایش کار می کند و هر چه به دست می آورد سهمش می شود.

– بچه ها چقدر دوست دارند روی چرخ و فلک سوار شوند؟

– خیلی زیاد. بیشتر پدر و مادرشان به آنها می گویند که سوار شوند چون او کیف دارد و خودشان با آن بزرگ شده اند. ممکن است اول بترسند، اما من برایشان شعر می خوانم، دوست دارند و نمی خواهند بروند. بسیاری از والدین به من می گویند که شما با این چرخ و فلک بچه های ما را خوشحال می کنید زیرا به نظر می رسد این روزها هیچ چیز بچه ها را خوشحال نمی کند.

– برای بچه هایی که سوار چرخ و فلک می شوید اتفاقی افتاده است؟

خداروشکر هنوز نه

– آیا برای چرخاندن چرخ و فلک به نیروی زیادی نیاز دارید؟

– من جوان هستم، قدرت حمل بچه ها و چرخاندن آنها را دارم، اما پدرم دیگر پیر شده است و قدرت چرخاندن آنها را ندارد.

– هر بچه چند دقیقه سوار می شوید؟

– من ساعت نمی زنم. من آنها را اینگونه سوار می کنم.

– قیمت چرخ و فلک چقدر است؟

— 10 هزار تومان، بعضی وقت ها بچه ها می گویند پول نداریم، مفت به آنها می دهم. گاهی بچه ها به هم می گویند ما 5 تامان بیشتر نداریم، می توانی این را سواری به ما بدهی؟ من هم قبول دارم

– تو زمستان چه کار می کنی؟

– من مسافرت می کنم و کار می کنم

– چه شد که پدرت چرخ و فلک خرید؟

– اصل ما زنجانی است. آن زمان در شهرستان کار نبود و پدرم مجبور شد به تهران بیاید، جایی مثلاً در نانوایی کار کند و شب ها آنجا بخوابد. در طول روز چرخ و فلک را گرفت و سوار شد و درآمد کسب کرد.

– پس چرخ و فلک را از کجا آورده؟

– دستور دادم این کار را بکند. یک بار یک گروه چرخ و فلک وجود داشت، اما کم کم که این تجارت در حال جمع شدن بود، یا تغییر شغل دادند یا مردند.

– آیا کسی پیشنهاد خرید چرخ فلک شما را داده است؟

– آره یک آقایی یک بار یکی از چرخ و فلک های ما را خرید و برای نوه هایش به شمال برد. گفت باغ سبزی دارد و می خواهد برای تفریح ​​نوه هایش در باغش بگذارد.

-چقدر فروختی؟

– 10 میلیون تومان. بعد دستور دادم این چرخ و فلک را برای من درست کنند. اگر می خواهید یک چرخ و فلک بخرید، من کسی را می شناسم که یکی برای شما درست کند. امروزه افراد کمی می توانند چرخ فلک بسازند، کار سختی است و دقت بالایی می خواهد. اگر محاسباتش را اشتباه بگیرد، صندلی اش از هم می پاشد.

– الان قیمت چرخ و فلک چقدر است؟

– من نمی دانم. من باید قیمت آهن را بفهمم.

– دزد سوار چرخ و فلک شد؟

– آره چرخ و فلک من دو سال پیش دزدیده شد و هر چه گشتم نتوانستم آن را پیدا کنم. من هم شکایت کردم اما کارکنان به من گفتند آیا سندی هست که بتوانیم پیدا کنیم؟

نان و کره آنها این است که بچه ها را برگردانند

– معمولاً در این شغل چقدر درآمد دارید؟

– درآمد ثابتی نداریم. صبر کن هیچکی نمیاد پارک، آخر هفته ها که پارک شلوغه وضعمون خوبه.

– آیا از کار خود راضی هستید؟

– تابستون خوبه، راضی هستم. خیلی بهتر از بیکاری و کار است.

– از روی ناچاری شروع کردی؟

– البته. برای یک روز کار چقدر پرداخت می شود؟ اما اینجا، در پارک در چند ساعت، درآمد بیشتری کسب می کنم. اینجا یه کار باحال به من معرفی میکنی، دیگه نمیام اینجا چرخ و فلک بچرخونم. برای چرخاندن چرخ و فلک نیروی زیادی لازم است. اگر جاها پر است از والدین بچه ها کمک می خواهم. اگر اولی را ورق بزنم، بقیه دوباره ورق می زنند.

– اگر فرزندتان بخواهد کار شما را انجام دهد، اجازه می دهید؟

– نه جای نگرانی نیست خیلی سخت. هوا گرم است آنقدر عرق می کنی که می چرخی.

– بزرگسالان هم سوار می شوید؟

– بله بابا یک روز خانواده ای سیزده بچه ای آمدند و بچه شان خیلی فعال بود. من می گویم چرا که نه، همش پرت می کردند و خوش می گذشتند و فیلم می گرفتند. هر فردی با وزن 70 کیلوگرم می تواند سوار شود.

– آیا از تاریخ کاراگود اطلاعی دارید؟

– نه فقط می دانم که آن زمان چرخ و فلک خودش یک شهربازی بود و هرکس پولی نداشت سوارش می شد. خیلی ها گریه می کنند چون دلشان برای اسکیت تنگ شده است. هنوز هم بعضی ها به من می گویند می تونی ما رو قبول کنی؟ ما از کودکی آرزوی سوار شدن بر چرخ و فلک را داشتیم. خدای ناکرده آنچه می نویسی برای من داستان نیست.

– مثلا چه داستانی؟

– بغلت میکنم هیچوقت نان نخوردم.

– نه نگران نباش

بسیاری از بچه ها بین صحبت های ما خاموش و روشن هستند. بعضی ها تنها هستند اما کارت بانکی پدر و مادرشان را آورده اند، رمز می دهند، رسید می گیرند و می نشینند. بعضی ها با بزرگترها آمدند، آویزان شدند، سوژه شبکه های اجتماعی والدین شدند و بس.

به گزارش خبر روزانه، این چرخ و فلک برای اولین بار در سال 1893 توسط فردی به نام جورج واشنگتن گیل فریس جونیور در شیکاگو طراحی و ساخته شد و پس از آن به الگوی ساخت چرخ فلک های دیگر تبدیل شد. این چرخ و فلک سرانجام در سال 1906 تخریب شد.

نان و کره آنها این است که بچه ها را برگردانند

عکس اولین چرخ فلک در شیکاگو

چرخ فلک در واقع از کلمه چرخ و فلک گرفته شده است که کنایه از جهان، عرش، آسمان و چرخ چرخان است. قدیمی ترین منبع مکتوب که این اصطلاح را به عنوان بازی یا وسیله بازی ذکر کرده اند، شعر عطار است: «بس از این که سرم را مثل چرخ و فلک در همه جا بچرخانم / مثل چرخ و فلک مدام زیر دماغم». در منابع مکتوب از این واژه به عنوان بازی یا ساز بازی یاد نشده است.در منابع این دوره از کراگود به عنوان وسیله ای برای استفاده در جشن ها، آتش بازی ها و تزئینات یاد شده است.

محمود بن هدایت الله افوشتی نطنزی، مورخ، در زمان صفویه هنگام تزیین کاخ قزوین، از نوعی چرخ فلک یاد کرده است: «12 چرخ درست کردند و بر روی هر چرخ حدود 1000 چراغ قرار دادند و پس از روشن کردن یک چراغ و چرخاندن چرخ، همه چرخ و فلک را برگرداندند. چراغ‌ها می‌سوخت، سرگرمی و پذیرایی از تماشاگران بود. همچنین با ورود شاه عباس صفوی به اصفهان، چرخ فلک یکی از تزئینات شهر و زمینه ساز تفریح ​​شاه بود.

در سفرنامه ای مربوط به دوره قاجاریه از وسیله ای برای تفریح ​​به نام چرخ و فلک یاد شده است.

اکنون بلندترین چرخ و فلک عین دبی (۸۲۰ فوت) است که ۲۵۰ متر ارتفاع دارد که در اکتبر ۲۰۲۱ در امارات متحده عربی افتتاح شد.

نان و کره آنها این است که بچه ها را برگردانند

چرخ فلک عین دبی

انتهای پیام

دکمه بازگشت به بالا