هنرمندان برای نظام چه می‌کنند؟

اخیرا یکی از شخصیت های مذهبی و سیاسی خراسان در دیدار با وزیر رهبری گفته است که یکی از بازماندگان عرصه سیاسی درباره برخی از بزرگان صحبت کرده اما هر دو سخنرانی مورد انتقاد و هجمه قرار گرفته است. جنبه مثبت مورد بررسی

قبل از پرداختن به این سخنان، توجه به این نکته ضروری است که در نظام اجتماعی و رویکرد تمدنی، هیچ اداره، بنیاد، نهاد و سازمانی در جامعه علیرغم اثربخشی، ارزش و قدرتی ندارد و بیشتر ساختارهای اداری از جمله اجتماعی- اجتماعی است. سیاسی یا فرهنگ هایی که مطابق با نیازهای امروزی و واقعی شکل گرفته و البته رسالتی بر دوش دارند که در صورت فقدان آن تخطی در زندگی انسان رخ می دهد، حتی کار و فعالیت خصوصی، یعنی رفع نیازها یا گره گشایی پدید می آیند. مشکل نیازها و آسایشی است که اکثر کسب و کارها در آن قرار دارند یا آرامشی که فعالیت های فرهنگی معنوی مسئول آن است، در غیر این صورت بقای آنها با بحران مشروعیت مواجه خواهد شد که تنها با رانت و تبلیغات دروغین پشتیبانی می شود. ممکن است به وجود خود ادامه دهد که نشانه زوال و فروپاشی است.

اجازه دهید به صحبت های آن دو نفر برگردیم که با انتقاد از اداره یا یک فرد دارای تدبیر مؤثر متحد شدند. در یکی از اجراها از هنرمندان انتقاد شد که چه کاری برای نظام انجام دادید و در یکی دیگر از آنها پرسیدند چه سودی برای مردم دارید و باید به این سوال هر دو فارغ از انگیزه و جایگاهشان توجه کرد. با احترام نگاه کرد. این سوال یکی از اساسی ترین معیارهای منطقه ای شدن ساختارها یا مناصب اداری است و دائما باید پرسید که کارکرد و نقش آنها برای جامعه و مردم چیست؟

هنرمندان محترم ممکن است از این مرد رنجیده باشند همانطور که از او کینه و انتقاد کردند و گاهی به او حمله کردند، اما این باید کمی منصفانه بود و طرح را باید میمون و ارزشمند دانست. این سوال نه تنها هنرمندان یا افراد، بلکه تمامی نهادهای رسمی و غیررسمی را درگیر می کند تا در صورت بی اثر بودن هر یک، سریعا نسبت به اصلاح و حتی رفع آن اقدام کنند. واقعیت این است که هزینه‌های کلان از جیب مردم برای بخش‌ها یا سازمان‌ها و نهادهای ناکارآمد ادامه پیدا می‌کند و به عبارت دیگر چرا مردم باید هزینه‌های کلانی را متحمل شوند بدون اینکه منفعتی داشته باشند.

هنرمندان از همه اقشار باید از چنین پرسش و پاسخی بدون رنجش استقبال کنند و همچنین دیگران را به پذیرش چالش پاسخ – با نام دقیق هزینه های عملیاتی – تشویق کنند. این موضوع بسیار ارزشمند و حائز اهمیت است هر چند با تأخیر فراوان به آن توجه شد. شاید یکی از معانی کلام پیامبر گرامی اسلام باشد که فرمودند: قبل از قضاوت خود حساب کنید. عملکرد؟ هر فرد، نهاد و سازمانی باید در قبال این موضوع پاسخگو باشد و این امری واضح و اساسی است و اگر تا به حال از جانب شخص یا سازمان خود به چنین موضوعی برخورد نکرده اید، اشتباه بزرگی بوده و قطعاً باعث آسیب می شود. که تنها در مواجهه با این مشکل دستگاه های ناکارآمد شناسایی شده و نیاز به بازتعریف یا توجیه خواهند داشت.

البته دو راه برای نشان دادن کارایی و کارایی هر بخش وجود دارد. دیدگاه جامعه نسبت به این بخش یا سازمان (کارکردی) و به نظر می رسد که همه سازمان ها و نهادها باید با این دو معیار و ارزش وجودی آنها در نزد مردم سنجیده شوند و بر همین اساس از آنها حمایت و تقویت شود. بخشی از آن از کارایی و کارکرد موجه بهره می برد، آن را از ساختار جامعه حذف کرد، چه هنر و هنرمند، چه وزارتخانه ای مثل رهبری یا نهادهای دیگر!

* عضو هیأت آموزشی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی

دکمه بازگشت به بالا